Graag heet ik u allen van harte welkom op deze bijzondere Nieuwjaarsbijeenkomst aan het begin van het nieuwe jaar 2008 en aan het begin van de start van een nieuwe Hogeschool.

Hoe kan het jaar 2008 beter beginnen dan met de start van een nieuwe Hogeschool met zoveel mensen en zoveel nieuwe uitdagingen.

Dit belooft veel goeds voor het nieuwe jaar!

Als College van Bestuur willen Martin Giesen, Klaas-Wybo van der Hoek en ondergetekende u persoonlijk en iedereen die u dierbaar is van harte een gezond, gelukkig en succesvol nieuwjaar toewensen!

Voordat ik een korte terugblik geef op 2007 wil ik beginnen met een verdrietig bericht.

Op kerstavond kregen we te horen dat collega Rien Struik van de Hogeschool Drenthe is overleden. Rien is slechts 64 jaar geworden.

Willem Bakker, directeur Management, Economie en Techniek, omschrijft Rien als een oorspronkelijk docent en een flamboyante, sprankelende collega en associeert Rien met leven en doorgaan en niet met de dood.

Rien gaf door zijn enthousiasme en inspirerende ideeën kleur aan Techniek. De laatste jaren vormde hij met Henk Stegeman en een aantal student-assistenten het succesvolle D-team, dat jaarlijks tientallen schoolbezoeken in Duitsland aflegt.
Ik wens Riens familie en al zijn naaste collega’s veel sterkte toe bij dit verlies.

Ook gedenken we hier alle andere dierbaren die ons in 2007 ontvallen zijn.

Het jaar 2007 is voor de CHN en de HOGESCHOOL DRENTHE op vele fronten een goed jaar geweest.

Zo realiseerden we een grote groei van het aantal studenten en timmerden de commerciële activiteiten van beide hogescholen, Instituut Service Management van de CHN en KennisCampus Emmen van Hogeschool Drenthe goed aan de weg. Dit laatste is mede versterkt door de bouw en de inhoudelijke ontwikkeling van de KennisCampus Emmen met een investering van circa € 10 miljoen in 2007.

Een van de voorbeelden van de reeds gestarte samenwerking is het project ‘Kansen voor Kenniswerkers’. Dit is een succesvol reïntegratietraject voor werkzoekende hoger opgeleiden. Een project dat nu ook landelijk wordt uitgerold.

Financieel sluiten we het jaar ook goed af. De prognose is dat het geconsolideerde exploitatieresultaat zal uitkomen op circa € 2 miljoen positief wat voor ongeveer de helft verdiend wordt uit onze gemeenschappelijke commerciële activiteiten. De solvabiliteit zal geconsolideerd uitkomen op bijna 40%.

Ook hebben beide hogescholen aanvragen bij de NVAO ingediend voor nieuwe bacheloropleidingen. Wij wachten de uitslagen hiervan in spanning af.

Kijken we naar de uitkomsten van de accreditaties dan doen de hogescholen het tevens goed. De opleidingen Creatieve Therapie en Bedrijfseconomie zijn in 2007 geaccrediteerd. Daarnaast zijn de opleidingen Media en Entertainment Management, Office Management, International Business and Management Studies en Commerciele Economie gevisiteerd. Wij zien de accreditatie uitkomsten van deze opleidingen vol vertrouwen tegemoet.

Deze accreditaties vragen veel van de organisatie waarvoor we aan alle betrokkenen heel veel dank zeggen.

Dat brengt mij bij 2008.

Met ingang van 1 januari jl. zijn wij een nieuwe hogeschool.

Deze fusie heeft met name in Friesland wel wat stof doen opwaaien. Verrassend, strategisch hoogstandje en vele andere, ook minder complimenteuze, kwalificaties kreeg deze fusie mee.

De politiek heeft zich sterk uitgesproken voor een fusie tussen de CHN en de Noordelijke Hogeschool Leeuwarden en concurrenten begrijpen niet waarom een Hogeschool uit Leeuwarden met een Hogeschool uit Emmen gaat fuseren. Dat het zo is dat de beide Drentse Hogescholen fuseren, dat er sprake is van een sterk complementair opleidingen aanbod, dat er sprake is van een versterkte positie van de Pabo’s in het Noorden, dat er een sterk overeenkomende visie op onderwijs en strategie is en dat beide Hogescholen een sterk internationaal profiel hebben wordt dan waarschijnlijk niet gezien of zou er iets anders spelen?

Wij hebben voor dit moment een duidelijke keuze gemaakt en deze sluit voor de toekomst allerminst een samengaan met de NHL uit.

Sterker nog, onze stap nu, kan alleen maar versterkend werken. Zoals ik wel eens eerder heb gezegd, voelt de fusie tussen de CHN en HOGESCHOOL DRENTHE vanaf de eerste gesprekken in maart 2007 hierover al goed. De voorzitter van de Raad van Toezicht van de Hogeschool Drenthe sprak dan ook in april van vorig jaar na een tweede inhoudelijk gesprek over een fusie de legendarische woorden: “ een wiis beslút sjocht fier foarút” uit. Voor de niet Friezen is deze zaal “een wijs besluit ziet ver vooruit”.

Kijkend naar de geschiedenis zijn er tussen Friesland en Drenthe meer culturele en economische verbindingen dan je op het eerste oog zou vermoeden. Niet alleen hadden en hebben beide provincies geweldig veel te bieden aan rust en ruimte.
Ze staan wat mij betreft ook vooraan in de ontwikkeling van een nieuwe economie met veel nadruk op toerisme, leisure, care en hospitality: gebieden waar onze nieuwe hogeschool goed in is.

Daarnaast blijkt uit de nieuwjaarstoespraken van de burgemeesters van Leeuwarden en Emmen een groot ambitieniveau. Iets wat ons ook wel past. Ferd Crone wenst Leeuwarden een groei toe naar boven de 100.000 inwoners o.a. te realiseren door groei van het aantal studenten en meer opleidingen. Zijn collega Cees Bijl (ons niet geheel onbekend!) wenst Emmen een groei toe naar boven de 120.000 inwoners o.a. te realiseren door inwoners van buiten de regio te lokken met een gesponsorde tv serie. Wellicht kunnen wij als nieuwe Hogeschool hier ook nog in bijdragen. De CHN is immers sterk in lokkertjes en sponsoring.

Veel overeenkomsten noemde ik al. Niet voor niets gebruiken we ook in onze nieuwe Onderwijsvisie “Wereldwijs Onderwijs” de metafoor van het planetarium. Strategisch, vernieuwend en inspirerend uitgewerkt door collega Klaas Wybo van der Hoek.
Een klassieke versie is te vinden in het Friese Franeker van Eise Eisinga en een moderne versie staat in het Drentse Dwingelo.

Het zijn ieder voor zich uitingen van een gedurfd en modern, kosmopolitisch wereldbeeld.

Natuurlijk kennen deze beide provincies maar ook de andere regio’s in de wereld waar wij actief zijn zoals in Zuid Afrika, Thailand en Qatar grote uitdagingen.
Het bereiken van een stabiele en duurzame economische ontwikkeling is daarvan een van de grootste.

Laten wij ons bewust zijn van de grote verantwoordelijkheid van het hoger onderwijs en onze organisatie in het bijzonder.

Als nieuwe hogeschool hebben we het grootste deel van de Pabo-markt in het Noorden in handen. Circa 70 procent is onze inschatting. Vanuit die positie kunnen en willen wij graag een bijdrage leveren aan het verhogen van het niveau van het primair onderwijs.

Adel verplicht!

Het kan geen toeval zijn dat wij nu zowel een christelijke en een openbare Pabo onder een dak hebben. In deze tijd waarin zoveel te doen is in dit land om religie, identiteit, tolerantie en opvoeding kunnen en moeten wij vanuit beide indrukwekkende tradities een verbindende bijdrage leveren aan het in de rede brengen en houden van een weer verscheurend oplaaiende stromingenstrijd.

In 2008 staan de visitaties van onze pabo’s op de agenda. Deze visitaties zijn gezien het publieke en politieke debat over deze opleiding een forse uitdaging. Hier geldt: alle hens aan dek en steun aan alle medewerkers van deze opleidingen, de onderwijskundige ondersteuning en natuurlijk het management Geiske Tol en Wim Jan Renkema. Tegen alle andere opleidingen en collega’s zeg ik graag: blijf niet aan de kant staan, maar bied waar mogelijk een helpende hand.

Ik vind het jammer dat er in de kwestie van de Pabo’s in Nederland een negatieve sfeer wordt geschapen. We willen, denk ik, allemaal voor de klas van onze kinderen, en ik heb zelf ook drie kinderen in het basisonderwijs, een leerkracht met minstens 10 jaren levenservaring en een opleiding van 6 jaren.

Zo zit het opleidingsstelsel in Nederland echter niet in elkaar en kan het dus zomaar gebeuren dat uw of mijn kind in een klas zit met een 23 jarige leerkracht, vier allochtone kinderen, minstens drie kinderen met pdd-nos, een met adhd, drie die lijden onder een scheiding en zeven met een ernstige taalachterstand. Oh ja ik zou bijna vergeten te zeggen dat mijn oudste dochter een beelddenker is net zoals haar vriendinnetje en dat er 31 kinderen in haar klas zitten.

Dat is nog eens iets anders, dames en heren, dan mensen met een relatief zorgeloze kantoorbaan. En ik zeg dit met veel respect voor mensen met een kantoor baan. Ikzelf ben ooit ook zo begonnen.

De Hogescholen zijn druk bezig, binnen de marges die het HBO biedt, de opleiding te verzwaren. De ingevoerde taal- en rekentoets zijn daar een goed voorbeeld van. Ook de Bestuurscharter Lerarenopleidingen, opgesteld als sector, biedt standaarden die de PABO’s zichzelf opleggen om de kwaliteit te verhogen.

Deze charter heeft de veelzeggende titel: Kwaliteit vergt keuzes. Keuzes die we samen moeten maken. Werkveld, onderwijsinstellingen, ministerie etcetera. Opmerkingen door de staatssecretaris en de voorzitter van de NVAO, zoals deze recentelijk zijn gedaan, doen de sector schrikken en zorgen voor overspannen reacties.

Laten wij er alles aan doen om deze negatieve en gespannen sfeer te ontstijgen en het hebben over hoe we onze studenten en onszelf op een hoger peil krijgen en houden. En niet alleen met taal en rekenen!

Zo, en nu tijd voor onze nieuwe Hogeschool. Waar staat de nieuwe hogeschool voor?
In twee centrale fusiedocumenten, de strategie nota en de onderwijsvisie, is dit voor de komende jaren krachtig samengevat: New University en Wereldwijs Onderwijs

In de eerste plaats - New University.

In 2006 heeft de CHN het initiatief genomen voor de oprichting van een Universiteit in Friesland. Dit initiatief zullen wij in de toekomst omzetten in concrete stappen naar een verdere academiesering. Ook in Drenthe hebben we hier veel enthousiasme voor ontmoet. Tot onze vreugde zien wij bewegingen in de opvattingen van de Nederlandse onderwijsautoriteiten over het zogenaamde binaire stelsel in het Hoger Onderwijs, nu nog bestaande uit een scheiding tussen Hoger Beroepsonderwijs en Wetenschappelijk Onderwijs. Op grond van onze internationale ervaring en positie achten wij dit typisch Nederlandse verschijnsel niet meer van deze tijd en ook internationaal onhoudbaar. De strenge scheiding van HBO en WO werkt zeer belemmerend voor de ontwikkeling van talent en de internationale positie van Nederlandse universiteiten en hogescholen.

Wij bepleiten een soort Carnegie-achtig classificatie systeem met een aantal verschillende soorten Hoger Onderwijsinstellingen: van research georiënteerde tot louter onderwijs instellingen. Wij willen uitgroeien tot een gespecialiseerde New University met enkele academische pieken in bijvoorbeeld Service Studies, Primary Education, Human Technology, Personal Leadership en Community Building.

Als werktitel is voor de term New University gekozen omdat het voor de Nederlandse situatie iets nieuws is: geen traditionele Nederlandse HBO-instelling, maar ook geen traditionele Nederlandse universiteit.

De New University is een nieuw concept in het Nederlandse hoger onderwijs waarbij het verschil in oriëntatie tussen beroepspraktijk (kennis om iets mee te doen) en wetenschap (kennis vooral om het inzicht) blijft bestaan maar waarbij binnen het Hoger onderwijs ook een zelfstandige onderzoekspraktijk ontwikkeld kan worden om het onderwijs te ondersteunen.

Het concept gaat daarbij duidelijk niet uit van een samenwerking met een duidelijke taakverdeling tussen hogeschool en universiteit, maar van zelfstandige kennisontwikkeling binnen de kennis instelling.

Gezien onze internationale oriëntatie en ambities moeten wij vaart zetten in dit proces. Het nieuwe College van Bestuur zal hierin dan ook met voorrang investeren.

In de tweede plaats - Wereldwijs Onderwijs, met als ondertitel Leven, Leren, Leiden.
De toekomst is de wereld of geen wereld. De keuze lijkt mij duidelijk. Wij dienen onze studenten op te leiden voor een toekomst in de wereld. In een nieuwe wereld.
Wij zijn ons er niet altijd zo van bewust, maar wij leiden de voorhoede van morgen op: de managers, de opleiders, de ondernemers, de opinieleiders, de beslissers en de leiders.

Weet dus hoe belangrijk wij zijn in woord en gebaar, in voorbeeld en daad voor onze jonge mensen in een ontzettend belangrijke levensfase voor de vorming van hun wereldbeeld en maatschappelijke opvattingen.

Naar onze stellige overtuiging heeft die ene wereld, die nieuwe wereld, van Emmen tot Qatar, van Leeuwarden tot Bangkok, van Meppel tot Port Alfred, van Groningen tot Chengdu en van Assen tot onze eventuele toekomstige nieuwe site nieuwe leiders nodig met een kosmopolitische houding en een open wereld- en mensbeeld.

Als er een hogeschool is die studenten in zo’n open en kosmopolitische sfeer kan opleiden en ontwikkelen is het deze nieuwe hogeschool met een diepgewortelde traditie in eigentijdse christelijke, humanistische en maatschappelijke waarden.
In onze sociaal cultureel constructivistische visie op onderwijs doet het ertoe wie je bent en wat je meebrengt.

Je leert leven en in waarde te laten leven, economisch, sociaal, cultureel en spiritueel.

Wij kunnen onze eigen ambities niet los zien van de strategische agenda voor het Hoger Onderwijs van Minister Plasterk. Op verschillende plaatsen, zoals bijvoorbeeld in de Algemene Vergadering van de HBO-raad, heeft deze agenda een niet zo’n gunstig onthaal gekregen.

De docent wordt weliswaar, en volgens mij terecht, op een voetstuk geplaatst of misschien beter belangrijker gemaakt. Daarnaast moeten meer contacturen, verbetering van studiecultuur en hier en daar selectie leiden tot een hogere kwaliteit.
Wat ik mis is echter een visie op modernisering van het onderwijs. Hoe zit het nu met de nieuwe generatie studenten, ICT in het onderwijs en hoe moet die uitdagende studiecultuur er uit zien?

Laten we echter ook onze zegeningen tellen. Ik stel met genoegen vast dat er nu een kabinet en een minister zijn die met een Strategische Agenda voor onze sector komt, waarin de nodige ambities geformuleerd zijn.

Een ding uit deze agenda zullen we ons zelf sterk moeten aantrekken. Ons eigen niveau moet sterk omhoog!

Wij zullen ook hier moeten aansluiten bij de internationale standaard dat een docent minimaal een hogere academische graad moeten hebben dan die waarvoor hij/zij studenten opleidt.

Voor een gemiddelde Hoger Beroepsonderwijs instelling betekent dit - ook voor ons overigens - dat binnen enkele jaren 55 tot 65 procent van het docentencorps een mastergraad moet halen.

Dat is een grote uitdaging voor de sector maar ook zeker voor ons.
Het streefbeeld van de Nederlandse overheid voor 2015 is helder: 90% van de HBO-docenten een master waarvan 10% gepromoveerd is.

Wij hebben onze Human Resources afdeling dan ook gevraagd hiervoor snel een actieplan te ontwikkelen. Wij zullen hiervoor gedurende een fors aantal jaren veel financiële middelen vrijmaken, beginnend al in 2008, maar ook van onze medewerkers zal er veel tijd, energie en doorzettingsvermogen gevraagd worden.

Kijkend naar onze ambities en uitdagingen zoals ik deze net heb geschetst is de missie van de nieuwe hogeschool als volgt geformuleerd:

Unleashing potential in our students, staff and surrounding communities - serving to make it a better world.

Samengevat levert de nieuwe hogeschool wereldwijd een breed spectrum van excellente-, onderwijs- onderzoeks- en kennisdiensten gericht op het beroep met een solide verankering in de regio’s en communities waar wij actief zijn. Stijl en inhoud van onze activiteiten sluiten aan bij de maatschappelijke en economische behoeften in deze regio’s.

Wij willen dat doen in een internationale, ondernemende en waardengedreven omgeving met oog voor persoonlijk leiderschap en creativiteit.

Onder welke naam we al dit moois gaan doen, laat ik nog even in het midden, deze zal straks op een informatieve en feestelijke wijze worden onthuld.

Dames en heren, dit brengt mij tot mijn afsluitende woorden. We staan met z’n allen voor een grote uitdaging: vorm en inhoud geven aan een nieuwe hogeschool, maar ook het samenvoegen van 2 culturen met een sterke verankering in het Noorden van het land en een grote nationale en internationale werking.

Ik zie dit proces met veel vertrouwen en enthousiasme tegemoet.

In de aanloop naar de fusie in het afgelopen jaar heb ik veel professionaliteit en enthousiasme mogen ontmoeten. Ik zal samen met mijn collega College van Bestuur leden Martin Giesen en Klaas Wybo van der Hoek de verschillende vestigingen frequent bezoeken om kennis te maken, en met elkaar in discussie te gaan over de toekomst en uitdagingen van onze hogeschool.

Ook kijk ik uit naar de samenwerking binnen een nieuw College van Bestuur met jullie, Martin en Klaas-Wybo, en naar de samenwerking met een nieuwe Raad van Toezicht en Gemeenschappelijke Medezeggenschap Raad, met oude bekenden en met nieuwe leden.